صدا و سیما و نیمه خالی لیوان
امیرعباس میرزاخانی-روزنامه اعتماد
مسعود پزشکیان در جلسه شورای هماهنگی اقتصادی دولت گفت: «صداوسیما نباید با تحلیل‌های غیرمستند عملکرد دولت را سیاه‌نمایی کند. در شرایط جنگ اقتصادی، تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری نمی‌توان همه تحولات قیمتی را صرفا به عملکرد دولت نسبت داد» ريیس‌جمهور با تأکید بر اینکه معیشت مردم برای او «اصل اساسی و غیرقابل اغماض» است، از برخی روایت‌های رسانه‌ای درباره وضعیت اقتصادی کشور انتقاد کرد.
این دومین بار است که در کمتر از دو هفته ريیس‌جمهور از عملکرد صداوسیما در روایت واقعیت‌های کشور انتقاد می‌کند. پزشکیان پیش‌تر نیز در جمع مدیران وزارت علوم از نحوه بازنمایی واقعیت‌ها در رسانه ملی گلایه کرده و از شکل‌گیری تصویری غیرواقعی در برخی روایت‌های رسانه‌ای سخن گفته بود.
تکرار این انتقادها از سوی عالی‌ترین مقام اجرایی کشور، بار دیگر این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد که رسانه ملی در بازنمایی عملکرد دولت‌ها تا چه اندازه به اصول حرفه‌ای، بی‌طرفی و توازن پایبند است. نقش رسانه‌های فراگیر در شکل‌دهی به افکار عمومی انکارناپذیر است. صداوسیما به‌عنوان رسانه‌ای با پوشش سراسری، ظرفیت کم‌نظیری برای جهت‌دهی به ذهنیت عمومی دارد.
هنگامی که تمرکز این رسانه بر برجسته‌سازی ضعف‌ها و کاستی‌های اجرایی یک دولت قرار می‌گیرد، به‌تدریج تصویری از ناکارآمدی در ذهن جامعه تثبیت می‌شود؛ تصویری که می‌تواند پیامدهای سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. در عین حال پرسشی مهم درباره سازوکار پاسخگویی این نهاد نیز مطرح است.
صداوسیما هر سال از بودجه عمومی کشور و منابعی که بخش قابل‌توجهی از آن از محل درآمدهای دولت تأمین می‌شود، اعتباری چند ده‌هزار میلیارد تومانی دریافت می‌کند؛ اما در عمل سازوکار روشنی برای پاسخگویی حرفه‌ای و رسانه‌ای آن در برابر نقدها و مطالبه‌گری‌های عمومی دیده نمی‌شود.
در دوره‌هایی که کشور با تورم، بیکاری، فشارهای خارجی و دشواری‌های معیشتی روبه‌رو است، زمینه اجتماعی برای نقد دولت فراهم‌تر می‌شود و رسانه می‌تواند با تمرکز بر این مشکلات، بر موج نارضایتی‌ها بیفزاید. اما پرسش بنیادین اینجاست که آیا رسالت رسانه ملی صرفا بازتاب دادن نیمه خالی لیوان است یا ایجاد توازن، امیدآفرینی و کمک به مدیریت بحران نیز بخشی از مسوولیت آن محسوب می‌شود؟ صداوسیما نهادی صرفا خبری نیست؛ دستگاهی مهم و استراتژیک در مدیریت افکار عمومی و انسجام ملی است.
امروز بیش از هر زمان دیگر، انتظار می‌رود رسانه ملی با بازنگری در رویکردهای خود، میان نقد منصفانه و جهت‌دهی سیاسی مرزبندی روشنی ترسیم کند. سرمایه اجتماعی رسانه‌ای که قرار است «ملی» باشد، با اعتماد عمومی سنجیده می‌شود؛ اعتمادی که حفظ آن، مهم‌ترین مسوولیت این دستگاه راهبردی است